Συμπεράσματα από την εκλογή του Α. Μπέου στο Δήμο Βόλου

Ο Α. Μπέος επανεκλέχτηκε δήμαρχος του Βόλου από την πρώτη Κυριακή των δημοτικών εκλογών με ποσοστό 57,7%. Το αποτέλεσμα αυτό έκανε αίσθηση πανελλαδικά και προκάλεσε προβληματισμό.

Ένας παράγοντας του ποδοσφαίρου και των νυχτερινών μαγαζιών, που επί πέντε χρόνια βρίζει χυδαία και απειλεί όποιον στέκεται απέναντί του, που τέθηκε σε αργία λόγω της εμπλοκής του στο σκάνδαλο στημένων αγώνων για το οποίο καταδικάστηκε πρωτόδικα, που τη μέρα της γυναίκας είπε σε εκδήλωση ανέκδοτο χαρακτηρίζονται όλες τις γυναίκες πουτάνες, που ξέπλυνε τους φασίστες της Χρυσής Αυγής, που προκάλεσε μεγάλες κοινωνικές αντιδράσεις για θέματα όπως η διαχείριση των απορριμμάτων και το νερό, που έστησε βιομηχανία μηνύσεων κατά δημοσιογράφων, δημοτικών συμβούλων και πολιτών, που έφερε την αστυνομία και φουσκωτούς μέσα στο δημοτικό συμβούλιο για να αντιμετωπίσουν τους πολίτες και να συλλάβουν ακόμη και δημοτικούς συμβούλους, καταφέρνει να επανεκλεγεί από την πρώτη Κυριακή. Πως εξηγείται αυτό το φαινόμενο και κυρίως τι χρειάζεται να κάνουν από εδώ και πέρα τα κινήματα και η Αριστερά;

Η άνοδος του ακροδεξιού λαϊκισμού

Το φαινόμενο Μπέου δεν είναι Βολιώτικο. Από πολλές απόψεις εντάσσεται στο διεθνές ρεύμα ενίσχυσης του ακροδεξιού λαϊκισμού. Μαζικά στρώματα της κοινωνίας ψάχνουν τρόπους να τιμωρήσουν τα κόμματα του κατεστημένου. Όταν η Αριστερά όχι μόνο δεν δίνει διέξοδο σε αυτή την οργή αλλά αντίθετα διαψεύδει τις προσδοκίες και εντάσσει τον εαυτό της στο κάδρο του κατεστημένου, τότε η λαϊκιστική ακροδεξιά αποκτά χώρο για να κερδίσει υποστήριξη.

Η περίοδος από τις δημοτικές εκλογές του 2014 μέχρι σήμερα σημαδεύτηκε από την κωλοτούμπα του ΣΥΡΙΖΑ, την υπογραφή του 3ου μνημονίου και την υποταγή στους δανειστές και το σύστημα. Η διάψευση των προσδοκιών των εργατικών λαϊκών στρωμάτων προκάλεσε απογοήτευση και οργή. Ο Μπέος καθόλου τυχαία αξιοποίησε στο έπακρο αυτό το γεγονός εμφανιζόμενος ως αυτός που τα λέει έξω από τα δόντια και δε φοβάται να βρίσει πεζοδρομιακά τους «πολιτικούς απατεώνες». Για μερίδα της κοινωνίας αυτό προκάλεσε ικανοποίηση.

Η πορεία της παράταξης Πατσιαντά

Η υπογραφή του 3ου μνημονίου από το ΣΥΡΙΖΑ είχε ως αποτέλεσμα και τη διάλυση της δημοτικής παράταξης με κορμό το ΣΥΡΙΖΑ, με την οποία είχε συνεργαστεί και το Ξεκίνημα το 2014. Η παράταξη με επικεφαλής τον Μ. Πατσιαντά είχε πάρει στον πρώτο γύρο των εκλογών του 2014 24,8% ενώ ο Μπέος 38%. Η διάλυση της παράταξης Πατσιαντά και μάλιστα με εκφυλιστικό τρόπο έβγαλε μια εικόνα παρακμής και προκάλεσε απογοήτευση σε αρκετούς ανθρώπους. Το Ξεκίνημα έδωσε μάχη ενάντια σε αυτό τον εκφυλισμό, αλλά δυστυχώς δεν κατάφερε να αντιστρέψει την πορεία κι έτσι οι δυο σύμβουλοι του «Ξ» ανεξαρτητοποιήθηκαν το Σεπτέμβριο του 2015.

Τα «έργα» του Μπέου

Σε αυτό το φόντο ο Μπέος έχτισε την εικόνα του δημάρχου που «έκανε έργα» σε σύγκριση με τους προηγούμενους που δεν έκαναν τίποτα. Αυτό δεν ήταν δύσκολο, καθώς πράγματι οι προηγούμενες δημοτικές αρχές (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ) ήταν είτε σαν να μην πέρασαν είτε έκαναν εκτρωματικές παρεμβάσεις στην πόλη.

Έτσι, ο χριστουγεννιάτικος φωτισμός τύπου Λας Βέγκας, η υπερβολική φύτευση καλλωπιστικών λουλουδιών, οι εκδηλώσεις του Δήμου με Παπαρίζου, Ρουβά και «Λεπά», σε συνδυασμό με τη σχεδόν καθημερινή εμφάνιση του Μπέου στους ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς Astra και TRT ενίσχυσαν το προφίλ του.

Νερό

Πίσω από τα έργα βιτρίνας, ο Μπέος προώθησε συστηματικά τα συμφέροντα του κεφαλαίου. Χτυπητό παράδειγμα η παραχώρηση του ηλεκτροφωτισμού για 12 χρόνια σε ιδιωτική εταιρεία συμφερόντων του Μυτιλιναίου, η οποία μάλιστα θα εισπράττει απευθείας τα δημοτικά τέλη ηλεκτροφωτισμού!

Στο μέτωπο του νερού η δημοτική αρχή Μπέου έχει φτάσει τη δημοτική επιχείρηση νερού (ΔΕΥΑΜΒ) στο όριο της χρεοκοπίας σαν αποτέλεσμα των χειρισμών της στο σκάνδαλο με τις εργολαβίες της ιδιωτικής εταιρίας ΕΡΓΗΛ. Μέσα στα τελευταία 5 χρόνια η ΕΡΓΗΛ έχει σηκώσει από τη ΔΕΥΑΜΒ πάνω από 5 εκατομμύρια ευρώ και η δημοτική επιχείρηση απειλείται με οικονομική ασφυξία.

Ο Μπέος ήδη προσπάθησε να βάλει λουκέτο στη ΔΕΥΑΜΒ το καλοκαίρι του 2018 (επικαλούμενος το σκάνδαλο της ΕΡΓΗΛ) ενώ λίγο νωρίτερα είχε επιδιώξει να δώσει τη λειτουργεία του Βιολογικού Καθαρισμού σε ιδιωτική εταιρεία. Αυτές οι κινήσεις, μαζί με τον κανονισμό άρδευσης, προκάλεσαν σημαντικές κοινωνικές αντιστάσεις. Οι συγκεντρώσεις που οργάνωσαν η «Κίνηση Πολιτών» και η «Συμμαχία για το νερό» κινητοποίησαν πολύ κόσμο μέσα στο Δημοτικό Συμβούλιο και είχαν ως αποτέλεσμα να μπλοκάρουν κάποια από τα μέτρα του Μπέου (παραχώρηση του Βιολογικού) ενώ σε πολλά χωριά δεν έχει εφαρμοστεί ο νέος κανονισμός άρδευσης.

Διαχείριση των απορριμμάτων

Τις μεγαλύτερες όμως αντιδράσεις προκάλεσε η πολιτική του Δήμου στο θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων που έχει άμεση σχέση με την καύση σκουπιδιών στην τσιμεντοβιομηχανία Lafarge-ΑΓΕΤ.

Ο Μπέος επί πέντε χρόνια προετοίμαζε με διάφορους τρόπους την προοπτική της παραγωγής δευτερογενών καυσίμων RDF-SRF από τα αστικά σύμμεικτα απορρίμματα του Βόλου. Ο σχεδιασμός αυτός είχε άμεση σχέση με την άδεια που έχει λάβει η Lafarge-ΑΓΕΤ να καίει πάνω από 200.000 τόνους RDF το χρόνο. Αυτή η σχέση αποκαλύφθηκε όταν ο Μπέος έφερε στο Δημοτικό Συμβούλιο προμελέτη κατασκευής μονάδας διαχείρισης σκουπιδιών στην οποία αναφέρονταν ότι το παραγόμενο SRF θα ήταν κατάλληλο για χρήση στην τσιμεντοβιομηχανία. Επιπλέον ο Μπέος πήρε ξεκάθαρα την πλευρά της ΑΓΕΤ δηλώνοντας στο TRT ότι «η ΑΓΕΤ θα καίει ότι γουστάρει» και πραγματοποιώντας στημένες μετρήσεις που έβγαλαν πεντακάθαρο τον αέρα της πόλης.  

Η Επιτροπή Αγώνα Πολιτών από την πλευρά της οργάνωσε δυο μαζικότατα συλλαλητήρια τον τελευταίο ενάμιση χρόνο και αμέτρητες άλλες κινητοποιήσεις, όπως και μαζικές συγκεντρώσεις μέσα στο δημοτικό συμβούλιο. Για αυτό και μπήκε στο στόχαστρο του Μπέου. Μέλη του Συντονιστικού της Επιτροπής έχουν δεχθεί μηνύσεις αλλά και δημόσιους προπηλακισμούς και εκφοβισμούς από τον ίδιο.

Υποστήριξη Μπέου από το οικονομικό, πολιτικό και εκκλησιαστικό κατεστημένο

Στη βάση των παραπάνω πολιτικών ο Μπέος ενίσχυσε την υποστήριξη, που εξαρχής είχε, από το κατεστημένο. Εκτός από τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, τον Μπέο στηρίζουν  σημαντικά τμήματα της δεξιάς, η ακροδεξιά, κύκλοι της εκκλησίας μέχρι και κομμάτια του ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ.

Στο ψηφοδέλτιό του Μπέου συμμετείχαν πρωτοκλασάτα στελέχη της τοπικής ΝΔ όπως ο Α. Κοπάνας και ο Γ. Μουλάς.

Τον δήμαρχο στηρίζει εδώ και καιρό και ο Σ. Κοκκίνης, ιδιοκτήτης του Astra TV και πολιτευτής της ΝΔ. Υποψήφια με την παράταξή του Μπέου ήταν και η Τ. Παπαδοπούλου, διευθύνουσα σύμβουλος του τηλεοπτικού σταθμού TRT, στον οποίο ο δήμαρχος εμφανίζονταν μέρα παρά μέρα. Επίσης ο δημοτικός σύμβουλος της πλειοψηφίας Α. Τσακανίκας κατεβαίνει υποψήφιος βουλευτής με τον Βελόπουλο. Και ας μην ξεχνάμε τις κοινές εμφανίσεις του Μπέου και των χρυσαυγιτών Ηλιόπουλου και Παναγιώταρου. Πέρα από τη ΝΔ και την ακροδεξιά, φιλικές σχέσεις με τον Μπέο είχαν και έχουν και οι υποψήφιοι βουλευτές του ΚΙΝΑΛ Τ. Πλαστάρας και Ν. Χαυτούρας.

Εφραίμ, Λούλης και Σαββίδης

Βέβαια, το πιο δυνατό χαρτί του Μπέου προεκλογικά ήταν η συμμετοχή στο ψηφοδέλτιο του του αλευροβιομήχανου Κ. Λούλη. Ο Λούλης ήταν διοικητής του Αγίου Όρους επί Μητσοτάκη (‘90-‘93) και διατηρεί πολύ στενές σχέσεις με τον πασίγνωστο Ηγούμενο Εφραίμ της Μονής Βατοπεδίου. Ο Εφραίμ είχε άλλωστε ανακηρυχθεί «επίτιμος Δημότης» Βόλου από τον Μπέο πριν λίγα χρόνια. Ο δε Λούλης εκλέχτηκε δημοτικός σύμβουλος, πρώτος σε σειρά με πάνω από 6.000 σταυρούς! Αν προσθέσουμε στο παζλ και τις ποδοσφαιρικές σχέσεις που έχει ο Μπέος με τον πανίσχυρο καπιταλιστή και ιδιοκτήτη του ΠΑΟΚ Ιβάν Σαββίδη, τότε η εικόνα ολοκληρώνεται.

Απουσία εναλλακτικής Αριστερής αντιπρότασης

Αυτόν τον αντίπαλο, πίσω από τον οποίο συντάχθηκαν τεράστια οικονομικά, πολιτικά και άλλα συμφέροντα,  θα μπορούσε να αντιμετωπίσει μόνο μια ενωτική ριζοσπαστική αντιπρόταση. Ένα ενωτικό και μαχητικό σχήμα που να συσπειρώσει τα εργατικά, λαϊκά και νεολαιίστικα στρώματα της πόλης που κινητοποιήθηκαν μαζικά για το θέμα της καύσης των σκουπιδιών, του νερού, απέναντι στη φασιστική απειλή και για άλλα ζητήματα.

Το Ξεκίνημα, με τις σχετικά μικρές του δυνάμεις, πρότεινε επανειλημμένα και δημόσια τη δημιουργία μιας δημοτικής κίνησης που να συσπειρώνει τους ενεργούς αγωνιστές των κινημάτων και τις πολιτικές οργανώσεις και κόμματα της Αριστεράς (ΚΚΕ, ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ΛΑΕ, εξωκοινοβουλευτική κοκ). Δυστυχώς αυτό δεν προχώρησε λόγω της πολιτικής που ακολούθησε το ΚΚΕ και η τοπική ΑΝΤΑΡΣΥΑ αλλά και του ότι αρκετοί ανένταχτοι αγωνιστές των κινημάτων υποτίμησαν τη σημασία του πολιτικού αγώνα, πέραν του κινηματικού. Το ΚΚΕ πλήρωσε βαρύ τίμημα για αυτή του τη στάση χάνοντας περίπου το 30% της εκλογικής του δύναμης, ενώ τα κινήματα φυσικά θα κουβαλήσουν το βάρος της επανεκλογής του Μπέου.

Τα επόμενα βήματα

Παρά το αρνητικό αποτέλεσμα και το δυσμενές τοπίο δεν πρέπει να βγει το συμπέρασμα ότι ο Μπέος θα κάνει ότι θέλει στην πόλη ή ότι «θα γίνει της πουτάνας» όπως ο ίδιος δήλωσε επί λέξει το βράδυ των εκλογών.

Μεγάλα στρώματα της κοινωνίας μπορεί να τον ψήφισαν, αλλά δεν σημαίνει ότι συμφωνούν με όσα ετοιμάζεται να κάνει στο θέμα της ΔΕΥΑΜΒ ή στο θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Αυτό άλλωστε φάνηκε και στο άτυπο δημοψήφισμα που οργάνωσε η Επιτροπή Αγώνα Πολιτών την ημέρα των εκλογών για το θέμα της καύσης των σκουπιδιών. Το 98,5% των 5.231 πολιτών που ψήφισαν είπε όχι στην καύση. Αυτό που χρειάζεται από εδώ και πέρα είναι τα τοπικά κινήματα να χαράξουν ένα συντονισμένο σχέδιο αντίστασης στον Μπέο και σε συνεργασία με τις μαχητικές και ανατρεπτικές δυνάμεις της Αριστεράς να συγκροτήσουν μια πραγματική εναλλακτική πρόταση για το δήμο.

Σημαντικά στοιχεία από τους αριθμούς

Με βάση τα αποτελέσματα η αποχή στις εκλογές μεγάλωσε από το 36,5% στο 39,2%. Συγκρίνοντας τα αποτελέσματα των μεγάλων κομμάτων στις ευρωεκλογές και στο Δήμο Βόλου βλέπουμε ότι:

– το 50,6% των ψηφοφόρων της ΝΔ δεν επέλεξε την επίσημη υποψήφια της ΝΔ στο Δήμο
– το 52% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ δεν ψήφισαν τον υποψήφιο του ΣΥΡΙΖΑ στις δημοτικές
– σε σχέση με τον πρώτο γύρο του 2014 ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε τη μισή εκλογική του δύναμη στο Δήμο
– η ΝΔ ανέβηκε μόλις κατά 1%
– το ΚΚΕ (ΛΑΣ) έχασε το 30% των ψηφοφόρων του, δηλαδή περίπου 1.700, και έπεσε από το 8,4% στο 6%