Art Against Fascism: Τσακίζοντας τον φασισμό «από τα κάτω» με όπλο την τέχνη

01/11/2019
Comments off
161 Views
Αναδημοσιεύουμε συνέντευξη που έδωσε η σ. Νατάσσα Αργυράκη στον Αλέξανδρο Γερασίμου για το 3pointmagazine.gr

Μετά την μεγάλη επιτυχία των δύο προηγούμενων Art Against Fascism η ομάδα του φεστιβάλ ετοιμάζεται για την διοργάνωση του 3ου, το Σάββατο 2 Νοέμβρη στο θέατρο Εμπρός (Ρήγα Παλαμήδη 2, Ψυρρή).

Στόχος του φεστιβάλ Art Against Fascism είναι να δώσει βήμα σε όσο το δυνατόν περισσότερους/ες μαθητές/τριες και νέους/ες που βλέπουν την τέχνη σαν ένα όπλο ενάντια στο φασισμό και το ρατσισμό. Όπως λένε και οι ίδιοι στις «προγραμματικές δηλώσεις»: “Ενώνουμε και εμείς την φωνή μας, ενισχύουμε και ενδυναμώνουμε τις δράσεις ενάντια στους ναζί, παλεύουμε, διεκδικούμε και φωνάζουμε. Όπως ο φασισμός σκοτώνει τη φαντασία, έτσι η τέχνη και η δημιουργία τη γεννά.”

Με άξονα τα παραπάνω, νέοι άνθρωποι συμπορεύονται μαζί ανεξαρτήτως ιδεολογικής απόχρωσης. Στον πυρήνα της ομάδας θα βρει κανείς -και- παιδιά από το μαθητικό κίνημα από ηλικίες των 17 ετών έως 23 χρονών, αλλά και αγωνιστές και αγωνίστριες που μάχονται ενάντια σε κάθε μορφή βίας και επίθεσης από τους φασίστες και τους ρατσιστές. Σε κάθε σχολείο σε κάθε γειτονιά… Το Σάββατο 2 Νοέμβρη το ήδη επιτυχημένο αυτό φεστιβάλ θα λάβει χώρα για 3η φορά στο θέατρο Εμπρός για ακόμα μια κινηματική και αλληλέγγυα δράση με διάφορες θεματικές, επιστέγασμα των μαχών που δίνουν σε καθημερινό επίπεδο συμπλέοντας νοερά με άλλες αντίστοιχες πρωτοβουλίες ανά τον κόσμο. Το 3point magazine συνάντησε την Νατάσσα Αργυράκη από την ομάδα του Art Against Fascism για μια κουβέντα εφ’ όλης της ύλης.

  • Πότε ξεκίνησε το Art Against Fascism και σε ποια φιλοσοφία και βάση «στήθηκε»;

Η ιδέα για το Art Against Fascism προέκυψε πριν τρία χρόνια περίπου, όταν είδαμε σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη την ανάγκη για ένα καλλιτεχνικό αντιφασιστικό φεστιβάλ, που θα δίνει χώρο σε μαθητές/μαθήτριες, φοιτητές/φοιτήτριες αλλά και νέους εργαζόμενους/ες που βλέπουν την τέχνη σαν ένα όπλο ενάντια στο φασισμό. Η δίκη της Χρυσής Αυγής βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη, είχε προηγηθεί η δολοφονία του αντιφασίστα μουσικού Παύλου Φύσσα και πολλοί νέοι και νέες αντιστέκονταν στη βία, την ξενοφοβία και τον ρατσισμό που εκπροσωπούν οι νεοναζί της Χρυσής Αυγής. Τα Art Against Fascism βέβαια ξεκίνησαν από την πόλη του Βόλου και την Αντιφασιστική Κίνηση Μαγνησίας, όπου αγκαλιάστηκαν από την νεολαία και είχαν μεγάλη επιτυχία και συμμετοχή από την τοπική κοινωνία. Η ιδέα, όπως λέει και το κάλεσμα που μοιράζουμε, είναι με όχημα την τέχνη να βρεθούμε μαζί, να ενισχύσουμε και να ενδυναμώσουμε τις δράσεις ενάντια στους ναζί. Γιατί «Όπως ο φασισμός σκοτώνει τη φαντασία, έτσι η τέχνη και η δημιουργία τη γεννά».

  • Τι είναι το Antinazi Zone και ποιοι το αποτελούν;

Το Antinazi Zone είναι μια πρωτοβουλία για την κοινή δράση, τον διάλογο και τον συντονισμό ανάμεσα σε αντιφασιστικές επιτροπές, πρωτοβουλίες και δράσεις σε γειτονιές ή χώρους. Μέσα από το blog του κοινοποιεί αντιφασιστικές δράσεις και πρωτοβουλίες πανελλαδικά, αλλά και γενικότερα ζητήματα που αφορούν την ακροδεξιά παγκόσμια. Βασικός στόχος της δημιουργίας του ήταν η συμβολή στην ύπαρξη ενός δικτύου αντιφασιστικών επιτροπών και πρωτοβουλιών πανελλαδικά. Κάθε καλοκαίρι για 10 μέρες πραγματοποιούμε το ετήσιο μας κάμπινγκ σε διάφορα μέρη της χώρας με την συμμετοχή εκατοντάδων αντιφασιστών και αντιφασιστριών από όλη την Ελλάδα αλλά και από άλλες χώρες. Ξεκίνησε με πρωτοβουλία μελών της Διεθνιστικής Σοσιαλιστικής Οργάνωσης – Ξεκίνημα και στην πορεία συμμετείχαν και μπορούν πάντα να συμμετέχουν ανέντακτοι-ες αγωνιστές και αγωνίστριες.

  • Τι θεματικές περιλαμβάνει το φεστιβάλ;

Το φεστιβάλ περιλαμβάνει εκθέσεις ζωγραφικής και φωτογραφίας, μουσικά δρώμενα, θεατρικά, πολιτικές εκδηλώσεις και ό,τι ιδέα προκύπτει κάθε φορά από τους συμμετέχοντες.

Φέτος η διοργάνωση της Αθήνας θα ξεκινήσει από τις 17.30 με προβολές ερασιτεχνικών ταινιών μικρού μήκους και εκθέσεις φωτογραφίας, ανάμεσα στις οποίες και η έκθεση «Βάλτους Χ» με 50 σκίτσα για την εγκληματική δράση των φασιστών στην Ελλάδα. Στις 18.30 θα ξεκινήσει η εκδήλωση με τίτλο «Η δίκη της Χρυσής Αυγής στην τελική ευθεία» με ομιλητές την δημοσιογράφο Ελευθερία Κουμάντου και τον Γιώργο Λυγουριώτη από το Antinazi Zone, ενώ από τις 20.00 θα ξεκινήσουν οι συναυλίες με μαθητικά και νεολαιίστικα συγκροτήματα. Το φεστιβάλ θα πλαισιώνουν και άλλες δραστηριότητες (τζίβες από τον Huru Hara κ.ά.) ενώ θα υπάρχει αντιφασιστικό ενημερωτικό υλικό και βιβλία.

  • Μπορεί κάποιος να ενταχθεί εθελοντικά στην ομάδα;

Φυσικά! Η διοργάνωση του Art Against Fascism ξεκινάει στην πραγματικότητα πολλούς μήνες πριν την ημέρα του φεστιβάλ. Κάνουμε παρεμβάσεις σε σχολεία και σχολές και καλούμε τους μαθητές και φοιτητές να συμμετέχουν, ανταλλάσσουμε απόψεις για το πρόγραμμα, ετοιμάζουμε αντιφασιστικό υλικό…

Βασικός στόχος αυτής της διοργάνωσης είναι να εμπλακούν όσο το δυνατόν περισσότεροι σε αυτή τη διαδικασία και δημοκρατικά να αποφασίσουμε όλοι μαζί για το φεστιβάλ. Οι εθελοντές που βοηθούν στο στήσιμο του φεστιβάλ την ίδια μέρα, αλλά και σε ολόκληρη την προηγούμενη εκστρατεία παίζουν κεντρικό ρόλο για την επιτυχία του.

  • Μιλήστε μας για τις δυο προηγούμενες -επιτυχημένες- διοργανώσεις του φεστιβάλ.

Το πρώτο Art Against Fascism στην Αθήνα έγινε στα Πατήσια στο «Π – χώρος κινημάτων, αλληλεγγύης & πολιτισμού» στις 5 Μαΐου του 2018. Παρά τη βροχή που μας ανάγκασε να μεταφέρουμε το φεστιβάλ στον εσωτερικό χώρο του «Π» και όχι στο παρκάκι όπως αρχικά είχαμε σχεδιάσει, ήταν μια πετυχημένη διοργάνωση. Στα οικονομικά, δυστυχώς, το φεστιβάλ δεν μπόρεσε να καλύψει πλήρως το κόστος του, όμως, μπροστά στη μεγάλη επιτυχία αυτό ήταν μικρό πρόβλημα. Αυτή η πρώτη εμπειρία μάς έδωσε ώθηση για διοργάνωση περισσότερων αντιφασιστικών δράσεων και σχεδιασμού για επόμενα Αrt.

Tο δεύτερο Art Against Fascism έγινε πέρσι τον Νοέμβρη στο θέατρο Εμπρός στην Αθήνα και στο ΤΑΚΙΜ στη Θεσσαλονίκη με μαζική συμμετοχή, παλμό και ενθουσιασμό και στις δύο πόλεις. Στην Αθήνα υπολογίζουμε ότι τουλάχιστον 1.000 άτομα πέρασαν από το φεστιβάλ στον φιλόξενο χώρο του αυτοδιαχειριζόμενου θεάτρου Εμπρός και ο χώρος του ΤΑΚΙΜ ήταν συνεχώς γεμάτος με νέο κόσμο και παρόλο που δεν είναι εύκολο να υπολογιστεί ακριβώς πόσα άτομα βρέθηκαν εκεί, μια συντηρητική εκτίμηση είναι ότι πέρασαν περισσότερα από 250 άτομα. Έγιναν συναυλίες, εκθέσεις και προβολές και ενδιάμεσα από το μουσικό πρόγραμμα μικρές ομιλίες για το θέμα του φασισμού, στις οποίες ο κόσμος από κάτω ανταποκρινόταν φωνάζοντας συνθήματα. Ήταν μια απίστευτη εμπειρία!
Και συνεχίζουμε και φέτος με το 3o!

  • Προκαλεί ευχάριστη εντύπωση ότι δίνετε καλλιτεχνικό βήμα σε μαθητικά συγκροτήματα και συμπορεύεστε με το μαθηματικό κίνημα χωρίς ένα «κράχτη», ένα γνωστό καλλιτέχνη που θα έφερνε «εύκολα» κόσμο στο θέατρο. Δεν σας ενδιαφέρει αυτό, δεν θέλετε να κάνετε αυτό κόντρα στο ρεύμα και την εμπορευματοποίηση της εποχής.

Δεν είμαστε αρνητικοί στο να συμμετέχει και κάποιος πιο «γνωστός» καλλιτέχνης στα φεστιβάλ, αν θέλει να υποστηρίξει την ιδέα της διοργάνωσης, την τέχνη δηλαδή ενάντια στο φασισμό και το σύστημα που τον γεννά. Σίγουρα όμως προτεραιότητα για μας έχει να δοθεί χώρος σε νέους/νέες για να εκφραστούν καλλιτεχνικά και πολιτικά, χώρος που οι μαθητές κυρίως δεν έχουν, γιατί καταπιέζονται στο σχολείο, στην προετοιμασία για τον αγώνα δρόμου των εξετάσεων κοκ. Τέτοιες διοργανώσεις πρέπει να δίνουν λοιπόν βήμα έκφρασης στη νεολαία που θέλει να επικοινωνήσει την έμπνευση και τις αγωνίες της και αυτό προσπαθούμε να κάνουμε και εμείς.

  • Πέρα από καλλιτεχνική και συμβολική κίνηση είναι ουσιαστική. Αν δεν περαστούν μηνύματα από/και στις εφηβικές ηλικίες τότε ο κόσμος μας αύριο θα φοράει σίγουρα τη μάσκα του φασισμού, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας.

Είναι πολύ σημαντικό να περαστούν τέτοια μηνύματα όντως. Το προηγούμενο διάστημα είδαμε εθνικιστικές καταλήψεις σε σχολεία με αφορμή το ζήτημα της Β. Μακεδονίας που δείχνει το πώς εθνικιστικές και φασιστικές ομάδες υποκινούσαν μία εκστρατεία με σκοπό την κατάληψη Γυμνασίων και Λυκείων σε πανελλαδικό επίπεδο για να έχουν πολιτικό όφελος και επιρροή στους μαθητές. Την ίδια στιγμή, όμως είδαμε και βλέπουμε μαθητές να αντιστέκονται μαχητικά στον εθνικισμό που τους επιβάλλεται. Το πρόσφατο παράδειγμα των κοριτσιών στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου με το silly walk και η συζήτηση που άνοιξε είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Πολλοί μαθητές/τριες αναζητούν τρόπους να πουν όχι στο μιλιταρισμό και τον εθνικισμό!

  • Η είσοδος είναι πάντα ελεύθερη και ανοιχτή σε όποιον επιθυμεί στο φεστιβάλ, μια κίνηση σημαντική δείχνοντας έμπρακτα ότι όντως η δράση είναι «από τα κάτω», από τους πολίτες. Από την άλλη, πώς καλύπτονται τα βασικά έξοδα συντήρησης και λειτουργίας του φεστιβάλ;

Η είσοδος είναι ελεύθερη, αλλά το φεστιβάλ έχει βέβαια έξοδα, τα οποία καλύπτονται από το μπαρ οικονομικής ενίσχυσης που λειτουργεί στο χώρο αλλά και το τραπεζάκι με τα υλικά, όπως μπλουζάκια, κονκάρδες με αντιφασιστικό υλικό, κοκ. Γι’ αυτό καλούμε τον κόσμο να στηρίξει το φεστιβάλ και τις αντιφασιστικές μας δράσεις τόσο με την παρουσία του, αλλά -στο βαθμό που ο καθένας και η καθεμία μπορεί- και οικονομικά.

  • Η αλληλεγγύη στις μέρες μας είναι πιο επιτακτική από ποτέ και «σβήνει» τον φασισμό που ενδεχομένως να έχουνε και κάποιοι μέσα τους και όχι μόνο έξω στην κοινωνία. Συμβαίνει στο βαθμό που θα θέλαμε, που θα έπρεπε ίσως;

Στις πρώτες ημέρες του προσφυγικού κύματος το 2015 είχαν καταγραφεί περισσότεροι από 2.5 εκατομμύρια άνθρωποι στην χώρα που συμμετείχαν με κάποιο τρόπο στο τεράστιο κύμα αλληλεγγύης που είχε εκφραστεί τότε. Σήμερα υπάρχουν παρά πολλές αλληλέγγυες δράσεις και συλλογικότητες-φορείς που τις οργανώνουν. Την ίδια ώρα υπάρχουν και αναπτύσσονται έντονα φαινόμενα ξενοφοβίας και ρατσισμού σε όλες τους τις εκφάνσεις. Η οικονομική κρίση και οι αδιέξοδες συστημικές κυβερνητικές πολιτικές δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη φαινομένων μισανθρωπισμού και ακροδεξιών αντιλήψεων. Πρόκειται για έναν αγώνα δρόμου σε εξέλιξη. Για να σβήσει ο φασισμός χρειάζεται εκτός από αλληλεγγύη και εναλλακτικές πολιτικές με βάση τις πραγματικά σοσιαλιστικές ιδέες και τα προτάγματα της ελευθερίας, της ισότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

  • Τόπος συνάντησης και διεξαγωγής του φεστιβάλ είναι το θέατρο Εμπρός. Μιλήστε μας για αυτόν τον εμβληματικό και κοινωνικό χώρο ελεύθερης έκφρασης.

Το Αυτοδιαχειριζόμενο Θέατρο Εμπρός μάς φιλοξένησε πέρσι για την διοργάνωση του 2ου Art Against Fascism που είχε πολύ μεγάλη επιτυχία. Ο ίδιος ο χώρος έχει δεχτεί στο παρελθόν επίθεση από φασίστες, επομένως η διοργάνωση αντιφασιστικών δράσεων στο χώρο αποκτά ακόμα μεγαλύτερη -και συμβολική- σημασία. Πρόκειται επίσης για έναν πολύ όμορφο και λειτουργικό χώρο που δείχνει ότι οι άνθρωποι που τον διαχειρίζονται το κάνουν με πολλή συνέπεια και επιτυχία.

  • Γεγονός είναι ότι βγαίνουν αρκετές πρωτοβουλίες με εναλλακτικό και συνεργατικό χαρακτήρα, από ΜΜΕ μέχρι δράσεις όπως η κοινωνική κουζίνα, μουσικά, θεατρικά και άλλα event πολιτισμού, παρουσιάσεις βιβλίων, ομιλίες πάνω σε σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα. Επίσης ενέργειες και πρωτοβουλίες στα γήπεδα από ομάδες όπως ο θρυλικός Αστέρας Εξαρχείων αλλά και στα γήπεδα της Super League, ο κόσμος να κατεβαίνει στους δρόμους και να είναι δίπλα στους Κούρδους και πολλά άλλα. Όλα αυτά δείχνουν ότι ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας αντιδρά «από τα κάτω», μακριά από επιχορηγήσεις και ΕΣΠΑ. Μακριά και από την εικόνα της κοινωνίας που θέλουν να προβάλλουν συγκεκριμένα -και είναι αρκετά αυτά- μέσα ενημέρωσης.

Πραγματικά υπάρχουν δύο κόσμοι. Τα κυρίαρχα ΜΜΕ για να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα των ιδιοκτητών τους προβάλλουν κατά κόρον τον κόσμο του life style, του απολιτίκ, της κοινωνίας του καναπέ και των πολύ πλούσιων που υποτίθεται έγιναν πλούσιοι μέσα από την σκληρή δουλειά τους. Όμως υπάρχει ένας άλλος κόσμος που υπάρχει, δρα και αναπτύσσεται κόντρα στο ρεύμα. Που ξεκινάει από τα μικρά καθημερινά τοπικά ζητήματα και δράσεις και φτάνει στα μεγαλειώδη κινήματα που ζήσαμε στην χώρα μας τα πρώτα χρόνια των μνημονίων. Σε διεθνή κλίμακα αποτυπώνεται σήμερα στις εξεγέρσεις της Χιλής, του Λιβάνου, του Χονγκ Κονγκ, του Ιράκ, στους λαϊκούς αγώνες της Καταλονίας, στα μαζικά περιβαλλοντικά κινήματα.

  • Τελικά δεν θα περάσει ο φασισμός, όπως πολύ σωστά λένε οι στίχοι του Γιάννη Νεγρεπόντη;

Όπως λένε και οι στίχοι του Φώντα Λάδη που τραγούδησε η Μαρία Δημητριάδη «Το φασισμό βαθιά κατάλαβέ τον, δεν θα πεθάνει μόνος, τσάκισέ τον!».

Το αντιφασιστικό κίνημα μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στο να απομονωθούν οι φασίστες και να πετύχει νίκες. Αλλά όπως λέει το ίδιο τραγούδι για το φασισμό «οι ρίζες του το σύστημα αγκαλιάζουν» και αυτό είναι μια μεγάλη αλήθεια. Η μάχη ενάντια στο φασισμό συνδέεται με τη μάχη ενάντια στο σύστημα που τον γεννά και τον συντηρεί, μια μάχη ενάντια στον καπιταλισμό της φτώχειας, της κρίσης, της ανισότητας.

Η αλληλεγγύη και οι συλλογικοί αγώνες είναι ο δρόμος για εμάς. Η απειλή του φασισμού είναι πάντα υπαρκτή και για να την αντιμετωπίσουμε χρειάζεται να οργανωθούμε σε κάθε σχολείο, σε κάθε γειτονιά ενάντια στο φασισμό.