Ορυχείο «Carmichael»: κοράλλια ή άνθρακες ο θησαυρός της Αυστραλίας;

Τον περασμένο Ιούλη, η τοπική κυβέρνηση του Κουίνλαντ στη βορειοανατολική Αυστραλία ενέκρινε τις τελευταίες περιβαλλοντικές μελέτες που απαιτούνταν για την κατασκευή του ορυχείου άνθρακα «Carmichael». Παρά τις μεγάλες αντιδράσεις από το περιβαλλοντικό κίνημα της περιοχής, αλλά και τη διεθνή κατακραυγή, το εγκληματικό σχέδιο προχωράει. Το ορυχείο «Carmichael» δεν είναι απλά ένα ακόμη επεισόδιο στο ατελείωτο έργο της εμμονής στα ορυκτά καύσιμα σε παγκόσμιο επίπεδο. Απειλεί ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα του πλανήτη, από το οποίο βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής: τον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο («Great Barrier Reef»). Απειλεί επίσης τις πηγές, τα υπόγεια νερά και το σύνολο του φυσικού πλούτου του Λεκανοπεδίου της Γαλιλαίας («Galilee Basin») μέσα στην οποία έχει αρχίσει να κατασκευάζεται.

Η μισητή «Adani»

Η ινδική εταιρεία ενέργειας «Adani» ανήκει στον Gautam Adani, που είναι γνωστός για την τεράστια περιουσία του (11,9 δις δολάρια το 2018 σύμφωνα με το περιοδικό Forbes) αλλά και για το ελάχιστο ενδιαφέρον που δείχνει ως προς τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των επενδύσεών του. Αν ολοκληρωθεί το σύνολο του σχεδίου της εταιρείας, ο Adani αναμένει να εξορύσσει 320 εκατομμύρια τόνους άνθρακα το χρόνο! Προφανώς, η καύση αυτών των τεράστιων ποσοτήτων άνθρακα για την παραγωγή ενέργειας, θα εντείνουν ακόμη περισσότερο τις παγκόσμιες εκπομπές αερίων ρύπων, τη στιγμή που υποτίθεται ότι οι ισχυροί του πλανήτη βάζουν στόχους για τη μείωσή τους. Η περιβαλλοντική καταστροφή όμως δε σταματά εκεί.  

Το σχέδιό του για το Κουίνσλαντ περιλαμβάνει την κατασκευή έξι ανοιχτών ορυγμάτων και πέντε υπόγειων ορυχείων. Περιλαμβάνει επίσης την άντληση τεράστιων ποσοτήτων νερού από τους υπόγειους υδροφορείς του Λεκανοπεδίου της Γαλιλαίας (υπολογίζονται στα 12 δις λίτρα το χρόνο) ενώ αναμένεται να επηρεάσει μια έκταση 30.000 εκταρίων (300.000 στρεμμάτων) στην οποία εξακολουθούν να ζουν αυτόχθονες πληθυσμοί και στην οποία το παραδοσιακό επάγγελμα είναι η γεωργία. Η «επένδυση» περιλαμβάνει επίσης σιδηροδρομικό δίκτυο μήκους 400 χιλιομέτρων και την επέκταση του λιμανιού Abbott Point για τη μεταφορά του άνθρακα, το οποίο βρίσκεται μέσα στον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο.

Ένα οικοσύστημα σε θανάσιμο κίνδυνο

Το 2016, κυκλοφόρησε στα παγκόσμια μέσα ενημέρωσης η είδηση ότι ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος είναι ένα νεκρό οικοσύστημα. Αν και ο παραπάνω ισχυρισμός διορθώθηκε στη συνέχεια σαν υπερβολικός, η πραγματικότητα είναι ότι ο Ύφαλος αργοπεθαίνει. Η ρύπανση των θαλασσών, αλλά και οι αλλαγές στο περιβάλλον μέσα στο οποίο ζουν τα κοράλλια (όπως οι αλλαγές στη θερμοκρασία του νερού, η όξυνση του, κλπ) οδηγούν σταδιακά στο θάνατό τους, ενώ μαζί με αυτά κινδυνεύει και ολόκληρο το οικοσύστημα που υποστηρίζουν. Ένα οικοσύστημα στο οποίο έχουν καταγραφεί 1.625 είδη ψαριών, 3.000 είδη μαλακίων, 450 είδη κοραλλιών, 220 είδη πτηνών, 30 είδη φαλαινών και δελφινιών και αμέτρητα ακόμη είδη χλωρίδας και πανίδας. Πρόκειται για το μεγαλύτερο σύνολο κοραλλιογενών συμπλεγμάτων στον κόσμο, που ξεπερνάει (ή τουλάχιστον ξεπερνούσε) σε έκταση τη Μεγάλη Βρετανία και σε βιοποικιλότητα ολόκληρη την Ευρώπη. Ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος είναι ορατός από το διάστημα και είναι ενταγμένος στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Ουνέσκο.

Άνθρακες ο θησαυρός

Όπως είναι φυσικό, μνημεία τόσο σπάνιας φυσικής ομορφιάς αποτελούν πόλο έλξης για τεράστιους αριθμούς τουριστών. Για την ακρίβεια σύμφωνα με στοιχεία του 2016, ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος εξασφαλίζει στην τοπική οικονομία 6 δις δολάρια το χρόνο και υποστηρίζει 70.000 θέσεις εργασίας. Από την άλλη μεριά, αυτό που έχει να προσφέρει η «Adani» και τα εξορυκτικά της σχέδια, είναι 5.000 θέσεις εργασίας στα ορυχεία και τις δραστηριότητες γύρω από αυτά και ένα όφελος για την οικονομία το οποίο υπολογίζεται κοντά στα 4,1 δις δολάρια.

Το πιο προκλητικό απ όλα όμως, είναι οι όροι τους οποίους έχει εξασφαλίσει η εταιρεία για να προχωρήσει στην εξόρυξη του άνθρακα που βρίσκεται στο υπέδαφος της βορειοανατολικής Αυστραλίας. Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ της εφημερίδας «Guardian», η Adani θα πάρει από την κυβέρνηση της χώρας 4,4 δις δολάρια σε επιδοτήσεις, ενώ έχει εξασφαλίσει και ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς για τα επόμενα 30 χρόνια. Σε περίπτωση μάλιστα που δεν έπαιρνε αυτά τα «δωράκια», η επένδυση δε θα ήταν βιώσιμη!

Τα εξορυκτικά σχέδια στο στόχαστρο της νεολαίας

Τα εξορυκτικά σχέδια αποτελούν κόκκινο πανί για το περιβαλλοντικό κίνημα της Αυστραλίας, πάνω απ όλα όμως για το τεράστιο μαθητικό κίνημα που εδώ και πάνω από ένα χρόνο βγαίνει στους δρόμους διαμαρτυρόμενο για την αδράνεια των ισχυρών ως προς την καταπολέμηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Στο πιο πρόσφατο μάλιστα κάλεσμα του μαθητικού κινήματος ενάντια στην κλιματική αλλαγή, στις 20 Σεπτέμβρη, πάνω από 30.000 νέοι και νέες διαδήλωσαν σε όλες τις μεγάλες πόλεις της χώρας. 

Στην Αυστραλία, η νεολαία δε μιλάει απλά για την κλιματική αλλαγή. Μιλάει εκτός των άλλων και πολύ συγκεκριμένα για τις ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές συνέπειες των εξορυκτικών σχεδίων στο Κουίνσλαντ. Αν η νεολαία, οι εργαζόμενοι και τα συνδικάτα που υποστηρίζουν τις μαθητικές κινητοποιήσεις, το τοπικό περιβαλλοντικό κίνημα, οι κοινότητες των αυτοχθόνων, καταφέρουν να συντονίσουν τη δράση τους και να διοργανώσουν μαζικές, αποτελεσματικές δράσεις ενάντια στα καταστροφικά σχέδια των εξορύξεων, μπορούν να νικήσουν. Μπορούν και πρέπει να βάλουν φρένο σε ένα έργο με παγκόσμιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, πριν να είναι αργά!