Ορεστιάδα: ποιος κερδίζει από την εξόρυξη ζεόλιθου;

Δημοσιεύουμε παρακάτω ανακοίνωση της Αυτόνομης Κίνησης Πολιτών Δήμου Ορεστιάδας «Είναι στο Χέρι μας», στην οποία συμμετέχει το «Ξεκίνημα», για το ζήτημα της εξόρυξης ζεόλιθου στην περιοχή. Η κίνηση καταγγέλλει ότι η εξόρυξη έχει παραχωρηθεί στην εταιρεία «Όλυμπος», με ελάχιστα οικονομικά οφέλη για την τοπική κοινωνία. Ζητά δημοψήφισμα για να αποφανθεί η τοπική κοινωνία αν θέλει να προχωρήσει η εξόρυξη ή όχι και δημόσια, από τους δημότες, διαχείριση και έλεγχο της επένδυσης. 

 

Η χρήση του ζεόλιθου τα τελευταία χρόνια στη γεωργία για την βελτίωση των καλλιεργήσιμων εδαφών, στην κτηνοτροφία, στη χημική βιομηχανία ή ακόμα μέχρι και στην αδρανοποίηση των πυρηνικών αποβλήτων, τον τοποθετεί αναμφισβήτητα μέσα στις πιο σημαντικές επιστημονικές καινοτομίες των τελευταίων ετών. Δεν θεωρείται καθόλου τυχαίο ότι αυτή τη στιγμή διενεργούνται δεκάδες έρευνες από διάφορα πανεπιστήμια στον κόσμο που εξετάζουν την πιθανή διεύρυνση των χρήσεων του ζεόλιθου και σε νέα επιστημονικά πεδία.

Στην περιοχή Πετρωτών και Πενταλόφου έχουν εντοπιστεί πολύ μεγάλες ποσότητες ζεόλιθου με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό την πολύ υψηλή καθαρότητά τους που αγγίζει σε κάποια σημεία ακόμα και το 95%. Ειδικά για ένα από τα κοιτάσματα στα Πετρωτά έχει δοθεί άδεια εκμετάλλευσης στην εταιρεία «Όλυμπος» η οποία κάνοντας χρήση του πεπαλαιωμένου μεταλλευτικού νόμου κατάφερε να καρπωθεί τη χρήση αυτού του κοιτάσματος δίνοντας σαν αντάλλαγμα στο Δημόσιο ένα πενιχρό 8% επί των κερδών. Επιπλέον, η εν λόγω εταιρεία σκοπεύει να εξορύσσει και να μεταφέρει τον ζεόλιθο στη Θεσσαλονίκη, δίχως να φτιάξει κάποια μονάδα στα Πετρωτά με αποτέλεσμα να μην υπάρξουν καθόλου ανταποδοτικά οφέλη για το χωριό και την ευρύτερη περιοχή.

Μία δεκαμελής επιτροπή που συστάθηκε από ανθρώπους καταγόμενους από τα Πετρωτά έκανε προσφυγή και επιχειρεί να μπλοκάρει αυτή την επένδυση, κάτι που σαν Κίνηση Πολιτών, μας βρίσκει σύμφωνους. 

Αυτή η επιτροπή πρότεινε επιπρόσθετα να συσταθεί μια εταιρεία από κατοίκους της περιοχής ούτως ώστε να διεκδικήσει εκείνη να εκμεταλλευτεί το κοίτασμα ζεολίθου της περιοχής.

Σε αυτή την πρόταση είμαστε αντίθετοι γιατί αφενός υποστηρίζουμε με θέρμη τη δημόσια διαχείριση του εθνικού μας πλούτου και αφετέρου παρόλες τις καλές προθέσεις της επιτροπής κατοίκων του χωριού, κανένας δεν μπορεί να εγγυηθεί στο μέλλον ότι στο εταιρικό σχήμα που θα προκύψει δεν θα παρεισφρήσουν επιτήδειοι που δεν θα ενδιαφέρονται ειλικρινά για την ανάπτυξη της περιοχής, οι οποίοι είτε με εξαγορά των μικρομετόχων, είτε με μια αύξηση μετοχικού κεφαλαίου θα κερδίσουν τον έλεγχο της εταιρείας. 

Ένα τέτοιο αρνητικό παράδειγμα στην περιοχή μας είναι η περίπτωση που οι κάτοικοι της Σαμοθράκης έγιναν μικρομέτοχοι για να συμμετάσχουν όλοι στην αγορά πλοίου, το οποίο κατέληξε τελικά στα χέρια εφοπλιστή αγοράζοντας τις μετοχές των οικονομικά ασθενέστερων.

Εξετάζοντας με προσοχή τα δεδομένα η Αυτόνομη Κίνηση Πολιτών Ορεστιάδας «Είναι στο χέρι μας» θεωρεί ότι στο ζήτημα της εξόρυξης του ζεόλιθου πρέπει να ακολουθηθούν οι εξής οδοί:

Να διασαφηνιστεί σε επίπεδο τοπικού δημοψηφίσματος στα Πετρωτά και στον Πεντάλοφο αν καταρχήν οι κάτοικοι είναι σύμφωνοι με την πιθανότητα εξόρυξης στον τόπο που ζούνε.

Στην περίπτωση που οι κάτοικοι δεχτούν να γίνει η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων, την εξόρυξη να την αναλάβει ο Δήμος Ορεστιάδας μέσω της Διαδημοτικής Επιχείρησης του Άρδα.

Να υπάρξει ρήτρα εντοπιότητας για τις θέσεις εργασίας που θα προκύψουν.

Να δημιουργηθεί στον Δήμο ειδικό ταμείο στο οποίο θα μεταφέρεται τμήμα των κερδών  για την ανάπτυξη της περιοχής του Τριγώνου.

Να υπάρξει εκτεταμένη συνεργασία με τις πανεπιστημιακές σχολές της Ορεστιάδας για την περαιτέρω έρευνα της χρήσης του ζεόλιθου για αγροτικές καλλιέργειες.

Να δίδεται σε αγρότες και κτηνοτρόφους της περιοχής μας ζεόλιθος σε προνομιακή τιμή ως φυσικό βελτιωτικό της παραγωγής τους.

Για να γίνουν όλα αυτά πραγματικότητα πρέπει να ασκηθούν πιέσεις προς την κυβέρνηση για να αλλάξει ο απαρχαιωμένος μεταλλευτικός κώδικας που επιτρέπει σε ιδιώτες να λυμαίνονται τον ορυκτό μας πλούτο αντί πινακίου φακής, όπως πρέπει να αλλάξει και ο κανονισμός της τοπικής αυτοδιοίκησης σε κατεύθυνση τέτοια που θα διευκολύνει τους Δήμους να εκμεταλλεύονται τον τοπικό τους πλούτο.

Θεωρούμε ότι μόνο η τοπική διαχείριση μπορεί να εγγυηθεί τα ανταποδοτικά οφέλη για τους δημότες μας και τη διασφάλιση της αποκατάστασης του περιβάλλοντος κι αυτή είναι μία πάγια αντίληψη μας καθώς την υποστηρίζουμε και σε άλλα σοβαρά ζητήματα του τόπου μας όπως είναι η διαχείριση των απορριμμάτων.