Νόριλσκ: ένας ακόμη σταθμός στη βρώμικη ιστορία των ορυκτών καυσίμων

20.000 τόνοι πετρελαίου απελευθερώθηκαν στον ποταμό Αμπάρναγια κοντά στην πόλη Νόριλσκ της Ρωσίας στον αρκτικό κύκλο, μετά από διαρροή σε δεξαμενή της εταιρείας ενέργειας Nornickel στις 29/5. Παρά το γεγονός ότι ο Ρώσος πρόεδρος Β. Πούτιν κήρυξε την περιοχή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, παρά το γεγονός ότι τα συνεργεία απορρύπανσης του υπουργείου εκτάκτων αναγκών συνεχίζουν την τεράστια προσπάθεια περιορισμού της πετρελαιοκηλίδας, αλλά και παρότι η εξάπλωσή της φαίνεται να βρίσκεται υπό έλεγχο, η περιβαλλοντική καταστροφή είναι ήδη ανυπολόγιστη. 

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι θα χρειαστούν δεκαετίες για να επανέλθει η περιοχή στην κατάσταση στην οποία βρισκόταν πριν το ατύχημα. Όσο για την εταιρεία, η οποία ανήκει στον Βλαντιμίρ Ποτάνιν, έναν από τους πλουσιότερους Ρώσους με περιουσία που αγγίζει τα 20 δις δολάρια, ανέλαβε -για επικοινωνιακούς λόγους- το κόστος της απορρύπανσης της περιοχής. Παράλληλα όμως δήλωσε, ότι οι περιβαλλοντικές παραβάσεις που είχαν διαπιστωθεί σε δεξαμενές της τα προηγούμενα χρόνια δεν έχουν σχέση με το ατύχημα, καθώς… δεν αφορούν τη συγκεκριμένη δεξαμενή που παρουσίασε τη διαρροή! Όσο για τις φήμες περί εθνικοποίησης της εταιρείας που κυκλοφόρησαν τις πρώτες μέρες του ατυχήματος, διαψεύστηκαν σχετικά σύντομα από τη ρωσική κυβέρνηση. 

Η Αρκτική είναι μια περιοχή πλούσια σε κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα να βρίσκεται στο στόχαστρο των μεγάλων εταιρειών ενέργειας και έτσι να κινδυνεύει διαρκώς από μεγάλων διαστάσεων ατυχήματα σαν αυτό στην πόλη Νόριλσκ. Παράλληλα, είναι μια περιοχή που αντιμετωπίζει κι άλλους μεγάλους κινδύνους, όπως η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη που συρρικνώνει τους πάγους, βάζοντας σε κίνδυνο την πανίδα της περιοχής και ανεβάζοντας τη στάθμη της θάλασσας. Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια, έχουν προστεθεί νέες απειλές, όπως οι πρόσφατες πυρκαγιές στη Σιβηρία, που κατέστρεψαν τεράστιες δασικές εκτάσεις.   

Αντίστοιχα ατυχήματα με αυτό στο Νόριλσκ, έχουν στο παρελθόν προκαλέσει μεγάλες καταστροφές. Όπως για παράδειγμα στην περίπτωση της έκρηξης στην πλατφόρμα άντλησης πετρελαίου Deepwater Horizon της BP στον Κόλπο του Μεξικού το 2010, που οδήγησε στο σχηματισμό μιας γιγάντιας πετρελαιοκηλίδας. Ή το ατύχημα με το δεξαμενόπλοιο «Exxon Valdez» που προσέκρουσε σε περιοχή της Αλάσκας το 1989 αφήνοντας να διαρρεύσουν στη θάλασσα περίπου 37.000 τόνοι πετρελαίου. Παρά την περιβαλλοντική επιβάρυνση και τους κινδύνους που απειλούν την περιοχή, η εμμονή των μεγάλων εταιρειών ενέργειας στα ορυκτά καύσιμα είναι πιο ισχυρή από την ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος.